เกร็ดน่ารู้สำหรับการล้างอัดภาพตอนที่ 2

ระยะตัดตกสวัสดีครับ วันนี้เรามีเกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับการอัดภาพมาฝากอีกแล้วเป็นตอนที่สอง ลูกค้าหลายท่านคงเคยสงสัยว่ารูปที่ร้านมีขนาดเท่าไหร่บ้าง ต่างกันยังไง แล้วจะอัดแบบไหนดี วันนี้เราจะมาดูเรื่องของ "ขนาดรูป" ที่เป็นขนาดมาตรฐาน และการทำไฟล์มาให้เหมาะสมกับขนาดรูปที่อัด พร้อมเกร็ดเล็กน้อยอื่น ๆ ที่น่าสนใจกันครับ

ขนาดรูปมาตรฐาน

เราจะแบ่งโดยใช้อัตราส่วนของด้านยาวต่อด้านกว้างเป็นหลัก ซึ่งขนาดกระดาษที่ให้บริการในร้านอัดรูปนั้นมีหลายขนาด แต่จะมีสัดส่วนภาพอยู่ประมาณสี่ห้าแบบ ส่วนไฟล์ที่ได้จากกล้องถ่ายรูปดิจิตอลนั้น เกือบทั้งหมดจะมีสัดส่วนภาพอยู่เพียงสองแบบคือ 3:2 สำหรับไฟล์ที่ได้จากกล้อง DSLR หรือ 4:3 สำหรับไฟล์ที่ได้จากกล้องดิจิตอลคอมแพคหรือกล้องไมโครโฟร์เทิร์ด เพราะฉะนั้นถ้าเราเอาไฟล์จากกล้อง DSLR มาอัดรูปลงกระดาษที่มีสัดส่วน 3:2 เช่น 4"x6", 8"x12" หรือ 20"x30" เราก็จะได้ภาพที่เต็มไม่ถูกตัด ซึ่งพอจะสรุปได้ออกมาเป็นตารางด้านล่างนี้ครับ

ขนาดกระดาษ (นิ้ว) สัดส่วนรูป (ยาว:กว้าง) กล้อง DSLR กล้องคอมแพค
4"x6" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
5"x7" 7:5 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
6"x8" 4:3 ถูกตัดเล็กน้อย พอดี
6x9" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
8x10" 5:4 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
8x12" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
10x12" 6:5 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
10x15" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
12x15" 5:4 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
12x16" 4:3 ถูกตัดเล็กน้อย พอดี
12x18" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
16x20" 5:4 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
16x24" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
20x24" 6:5 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
20"x30" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย
24"x30" 5:4 ถูกตัดเล็กน้อย ถูกตัดเล็กน้อย
24"x36" 3:2 พอดี ถูกตัดเล็กน้อย


แต่ถ้าหากลูกค้านำไฟล์ที่มีสัดส่วนภาพไม่ตรงกับขนาดกระดาษที่ต้องการล้างอัด ยกตัวอย่างเช่นนำไฟล์จากกล้องคอมแพคนำมาอัดขนาด 4"x6" หรือนำไฟล์จากกล้อง DSLR นำมาอัดขนาด 6"x8" บางส่วนของภาพก็จะถูกตัดออกไปนั่นเอง ดังตัวอย่าง

ตัวอย่างการตัดภาพเนื่องจากสัดส่วนไม่เท่ากันตัวอย่างการตัดภาพเมื่อสัดส่วนไม่เท่ากัน

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ขนาดสัดส่วนจะไม่ตรงกัน ลูกค้าไม่จำเป็นต้องกังวลครับ เพราะทางร้านจะพยายามตัดส่วนที่ไม่สำคัญออกไป และคำนึงถึงความสมดุลและความสมบูรณ์ของภาพเป็นหลัก และหากลูกค้าต้องการอัดรูปโดยที่ไม่ต้องการให้มีส่วนไหนโดนตัดเลย ก็สามารถสั่งกับทางร้านได้ว่าให้อัดแบบ "เต็มไฟล์" ลูกค้าก็จะได้รูปที่ไม่มีส่วนไหนถูกตัดออกไป แต่ว่าจะมีขอบขาวที่กระดาษสองด้าน (อ่านเพิ่มเติมได้ในบทความ เกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับการล้างอัดภาพตอนที่ 1)

การเตรียมไฟล์ให้ตรงกับขนาดที่จะอัด

สำหรับในส่วนนี้นั้น เหมาะสำหรับลูกค้าที่ทำงานกราฟิคดีไซน์ ออกแบบการ์ด ปฏิทิน โปสเตอร์ หรือสื่อต่าง ๆ ที่ต้องการสร้างไฟล์ขึ้นมาให้ได้ขนาดพอดีกับขนาดกระดาษ เรามีสูตรง่าย ๆ ในการกำหนดขนาดความละเอียดของไฟล์ให้พอดีกับขนาดกระดาษที่ลูกค้าต้องการอัด คือ ให้คูณ 300 เข้าไปในด้านกว้างและด้านยาว (นิ้ว) ของกระดาษที่ลูกค้าต้องการ ก็จะได้ขนาดของไฟล์ออกมาเป็นหน่วย pixels ยกตัวอย่างเช่น

รูปขนาด 4"x6" นิ้ว ให้ทำไฟล์ด้านกว้าง 4" x 300 = 1200 pixels และด้านยาว 6" x 300 = 1800 pixels

หรือหากลูกค้าที่ใช้โปรแกรม Photoshop สามารถสร้างเอกสารโดยกำหนดหน่วยเป็นนิ้ว แล้วกำหนดค่า Resolution เป็น 300 PPI ได้เลยตามภาพครับ

 

PPI settings


สำหรับภาพใหญ่ตั้งแต่ตั้งแต่ 16"x20" ขึ้นไป หากคอมพิวเตอร์ของลูกค้าไม่สะดวกที่จะทำไฟล์ที่มีความละเอียดสูง สามารถลดความละเอียดลงมาที่ระดับ 150 PPI ก็ถือว่าพอรับได้ครับ ซึ่งสรุปออกมาให้แล้วเพื่อความสะดวกให้ลูกค้าใช้อ้างอิง

ขนาดกระดาษ (นิ้ว) ขนาดไฟล์ (pixels) ที่ความละเอียด 300 PPI
4x6 1200x1800
5x7 1500x2100
6x8 1800x2400
6x9 1800x2700
8x10 2400x3000
8x12 2400x3600
10x12 3000x3600
10x15 3000x4500
12x15 3600x4500
12x16 3600x4800
12x18 3600x5400
16x20 4800x6000 (หรือ 2400 x 3000 @ 150 PPI)
16x24 4800x7200 (หรือ 2400 x 3600 @ 150 PPI)
20x24 6000x7200 (หรือ 3000 x 3600 @ 150 PPI)
20x30 6000x9000 (หรือ 3000 x 4500 @ 150 PPI)
24x30 7200x9000 (หรือ 3600 x 4500 @ 150 PPI)
24x36 7200x10800 (หรือ 3600 x 5400 @ 150 PPI)


และหากขนาดของชิ้นงานที่ลูกค้าต้องการไม่เท่ากับขนาดของกระดาษมาตรฐาน ยกตัวอย่างลูกค้าที่ต้องการออกแบบแผ่นหน้าปกกล่องใส่ DVD ซึ่งวัดขนาดได้ 7.23" x 10.74" นิ้วให้ลูกค้าสร้างไฟล์ขนาดที่พอดีกับขนาดปกก่อน ดังรูปครับ

กำหนดขนาดตามชิ้นงานจริง
ออกแบบชิ้นงานจนเสร็จ
และเมื่อออกแบบชิ้นงานเสร็จแล้ว ให้ลูกค้านำงานไปวางบนเอกสารใหม่ที่มีขนาดพอดีกับขนาดมาตรฐาน เช่นในกรณีหน้าปกกล่อง DVD เราจะนำไปวางบนขนาด 8"x12" นิ้ว ก็ให้สร้างไฟล์ใหม่ขึ้นมาเป็นขนาด 8"x12" ตามวิธีการที่ได้กล่าวไปแล้ว แล้วนำงานที่ออกแบบเสร็จแล้วมาวางไว้ด้านบน ลูกค้าก็จะได้ไฟล์ที่นำไปอัดที่ร้านในขนาด 8"x12" ได้ เมื่อได้รูปแล้วเราสามารถนำมาตัดขอบขาวออก ก็จะเหลือปก DVD ที่มีขนาด 10.74"x7.23" นิ้วพอดี
จากนั้นนำชิ้นงานมาวางในขนาดกระดาษที่ใหญ่กว่า

PPI vs DPI

ลูกค้าที่เคยใช้เครื่องพิมพ์ในระบบ Inkjet มาแล้ว อาจจะสังเกตุว่าการพิมพ์ในระบบ Inkjet จะมีค่า DPI สูง (1440 DPI หรือมากกว่า) แต่ทำไมงานพิมพ์ที่ได้จึงมีความคมชัดไม่เท่าการอัดรูปที่ร้านซึ่งปรินท์อยู่ที่มาตรฐาน 300 PPI ทั้งนี้เนื่องจากหน่วย DPI ในเครื่องพิมพ์ Inkjet นั้นใช้วัด "หยดหมึก" ต่อนิ้ว (ink droplet) ซึ่งเป็นคนละหน่วยกับหน่วย PPI หรือพิกเซลล์ต่อนิ้ว และเนื่องจากเครื่องพิมพ์ Inkjet นั้นมีสีอยู่เพียง 4-5 สี จึงต้องใช้หยดหมึกจำนวนมากในการผสมเพื่อแสดงสีของพิกเซลล์เพียงพิกเซลล์เดียว นั่นทำให้ค่า DPI ในระบบ Inkjet มีค่าสูง แต่เมื่อวัดด้วยหน่วย PPI แล้ว การพิมพ์ในระบบ Inkjet ส่วนใหญ่ยังอยู่ที่ระดับ 150-240 PPI ซึ่งต่ำกว่าการอัดรูปที่ร้าน (ซึ่งทางร้านของเราใช้เครื่องที่ปริ้นท์ได้ถึงระดับ 640 PPI) จึงเป็นเหตุผลที่การพิมพ์ในระบบ Inkjet ส่วนใหญ่ยังมีความคมชัดต่ำกว่าการนำรูปมาอัดที่ร้านนั่นเอง

ระยะตัดตก

อีกหนึ่งปัจจัยที่น่าสนใจสำหรับลูกค้าที่ทำงานกราฟฟิคดีไซน์ คือเรื่องของระยะตัดตก เนื่องจากเครื่องปริ้นท์ขนาดใหญ่จะมีระยะความคาดเคลื่อนของการเลื่อนกระดาษอยู่ (เช่นเดียวกันกับโรงพิมพ์) ระบบการพิมพ์ในร้านอัดรูปจึงมีกลไกในการชดเชยความคลาดเคลื่อนนี้ ด้วยการขยายภาพลงบนกระดาษให้ใหญ่กว่าประมาณ 1% ของขนาดกระดาษ ดังภาพครับ
ระยะตัดตก
เพราะฉะนั้นเวลาที่ลูกค้าทำงานออกแบบ จึงควรเว้นระยะห่างขององค์ประกอบที่มีนัยสำคัญในภาพ เช่นตัวอักษร ลวดลาย สัญลักษณ์ โลโก้ ให้ห่างจากขอบไฟล์ประมาณ 3mm เพื่อให้พ้นจากระยะตัดตกนั่นเอง ลองดูตัวอย่างจากภาพนะครับ
ตัวอักษรอยู่ชิดขอบเกินไป
เว้นองค์ประกอบให้ห่างจากขอบอย่างน้อย 3mm
เพราะหากตัวอักษรหรือองค์ประกอบอยู่ชิดขอบเกินไป อาจจะมีโอกาสที่ตัวอักษรจะขาดหายไปบางส่วนได้ การเว้นระยะให้ห่างจากขอบประมาณ 1% ของขนาดภาพหรือประมาณ 3mm เป็นอย่างน้อย ลูกค้าก็จะมั่นใจได้เลยว่าตัวอักษร โลโก้ หรือรูปภาพ จะไม่ถูกตัดออกอย่างแน่นอน เพียงแค่นี้ลูกค้าก็สามารถส่งไฟล์มาล้างอัดได้ด้วยความมั่นใจแล้วครับ อย่าลืมตั้งโปรไฟล์สีเป็น sRGB ด้วยนะครับ แล้วเจอกันใหม่ตอนหน้า สวัสดีครับ

ข้อมูลเพิ่มเติม